Karakter Dizisi - Strings

JavaScript metinsel değerleri karakter dizisi olarak tutar. Bir karakter ile ( char ) karakter dizisi ( string ) arasında bir fark yoktur.

Karakter dizisi formatı her zmaan UTF-16’dır ve sayfanın karakter setine bağlı değildir.

Quotes

Tekrar hatırlayacak olursanız, Karakter dizisi tek tırnak ve çift tırnak ile açılıp kapatılabilir. :

let tek = 'tek-tırnak';
let cift = "çift-tırnak";

let us_isareti = `üs işareti`; // Backticks

Tek ve çift tırnak zaten aynıydı. Üs işareti ise JavaScript ifadelerini karakter dizisine yerleştirmenizi sağlar. Bu fonksiyon çağrısı dahil herşey olabilir:

function toplam(a, b) {
  return a + b;
}

alert(`1 + 2 = ${toplam(1, 2)}.`); // 1 + 2 = 3.

Üs işaretinin diğer avantajı ise birkaç satırdan oluşan bir karakter dizisini yazabilmeniz:

let davetliListesi = `Davetliler:
 * İhsan
 * Cemal
 * Muzaffer
`;

alert(davetliListesi); // birçok satırdan oluşan davetiye listesi

Eğer yukarıdaki şekilde tek veya çift tırnak kullanmaya kalkarsanız hata alırsınız:

let davetliListesi = "Davetliler:  // Error: Unexpected token ILLEGAL
  * İhsan";

Tek tırnak ve çift tırnak dil ilk yazılmaya başlandığı, çoklu satırların hesaba katılmadığı zamanlardan kalmadır. Garip tırnak ise ( alt + , ) çok sonraları oluşturulduğundan çok yönlüdür.

İlk üs işareti öncesinde “şablon fonksiyonu” tanımlanması da mümkündür. Yazımı : func`string` şeklindedir. func fonksiyonu otomatik olarak çağrılır, karakter dizisi ile ve içine gömülü ifadeyi alır ve çalıştırır. Bunun ile ilgili daha fazla bilgiyi dökümanda bulabilirsiniz. Buna “etiketmiş şablon”(tagged templates) denir. Bu şekilde karakter dizilerini özel temalar içerisinde veya diğer fonksiyonlarda kullanmak daha kolay olur, fakat yine de nadiren kullanılırlar.

Özel Karakterler

“yeni satır” \n karakterini kullanarak çif tırnaklı karakter dizisi içerisinde birçok satırdan oluşan bir metin yazılabilir:

let davetliListesi = "Davetliler:\n * İhsan\n * Cemal\n * Muzaffer";

alert(davetliListesi); // birçok satırdan oluşan davetiye listesi

Örneğin, aşağıdaki iki satırın çıktısı aynı olacaktır:

alert( "Merhaba\nDünya" ); // "yeni satır" sambolü ile iki satır.

// üs işareti ile iki satır ( altgr + , )
alert( `Merhaba
Dünya` );

“Yeni satır” karakterine göre daha az kullanılan “özel” karakterler bulunmaktadır:

Karakter Açıklama
\b Backspace
\f Form feed
\n Yeni Satır
\r Carriage return
\t Tab
\uNNNN hex kodu ile bir unicode NNNN, örneğin \u00A9© kopyalama hakkı için kullanılan işaret. Kesinlikle 4 basamaklı hex değeri olmalıdır.
\u{NNNNNNNN} Bazı karakterler nadirde olsa iki unicode sembolü ile ifade edilirler. 4 bytten oluşan uzun bir yazımı vardır. Karakterlerin süslü parantez içine alınması gerekmektedir.

Unicode örnekleri:

alert( "\u00A9" ); // ©
alert( "\u{20331}" ); // 佫, Uzun bir çince hiyerograf (uzun unicode)
alert( "\u{1F60D}"); // 😍, gülen yüz sembolü (uzun unicode)

Tüm özel karakterler her zaman \ karakteri ile başlarlar. Karakterler normal akışında giderken başka bir iş yapması için var olan işlemi kesmesinden dolayı “kesme karakteri” denebilir…

Karakter dizisine ünlem işareti koyulmak istendiğinde yine bu kesme işareti kullanılır.

Örneğin:

alert( 'N\'aber canım - Tavşan !' ); // N'aber canım - Tavşan !

Gördüğünüz gibi \' kullanarak karakter dizisinin bitmesi engellendi.

Tabi bu sadece başlangıç karakteri ' ise geçerli. Daha düzgün bir çözüm çift tırnak kullanmak olacaktır:

alert( "N'aber canım - Tavşan!" ); // N'aber canım - Tavşan!

Dikkat edeceğiniz üzere \ JavaScript’in doğru okuması amacıyladır. Ekranda görünmez.

Peki gerçekten \ gösterilmek istenirse ne yapılmalı ?

Bu da mümkün, bunun için \\ kullanılmalı:

alert( `\\` ); //  \

Karakter dizisi uzunluğu

length özelliği karakter dizisinin uzunluğunu verir.

alert( `Naber\n`.length ); // 6

Dikkat ederseniz \n “özel karakter” oludğundan dolayı bir karakter olarak tanımlandı.

length bir özelliktir

Genelde başka diller ile çalışmış programcılar yanlışlıkla str.length yerin str.length() metodunu çağırmaktadırlar. Böyle bir metod yoktur.

str.length sayısal bir değerdir, fonksiyon değildir! Sonunda parantez açıp kapanmaz.

Karakterlere erişim

İstediğiniz pozisyondaki karakteri alabilmek için köşeli parantez içerisinde pozisyonu neresiyse onu yazın [poz] veya bunun yerine str.charAt(pos) metodunu da kullanabilirsiniz. İlk karakter 0. pozisyondur:

let str = `Selam`;

// ilk karakter
alert( str[0] ); // S
alert( str.charAt(0) ); // S

// son karakter
alert( str[str.length - 1] ); // m

Köşeli parantez karakter almanın modern yoludur, charAt ilk metodlardandır.

Aralarındaki tek fark [] eğer karakteri bulamaz ise undefined döner. Fakat charAt boş karakter döner:

let str = `Selam`;

alert( str[1000] ); // undefined
alert( str.charAt(1000) ); // '' (boş karakter)

Karakterleri döngüye sokmak da mümkündür.

for(let karakter of "Selam") {
  alert(karakter); // S,e,l,a,m (karakter önce "S", sonra "e", sonra "a" vs)
}

Karakterler tanımlandıktan sonra değiştirilemezler ( immutable )

JavaScript dilinde karakter dizisi değiştirilemez. Mümkün değildir.

Örnek ile açıklamak gerekirse:

let str = 'Selam';

str[0] = 's'; // hata
alert( str[0] ); // çalışmaz, değişiklik olmaz

Bunun çüzümü se yeni bir karakter dizisi atayıp str'yi buna atamaktır.

Örneğin:

let str = 'Selam';

str = str[0] + 'ELAM' ;  // karakter dizisini tamamen değiştir.

alert( str ); // SELAM

Bir dahaki bölümde bunun ile ilgili daha fazla örneğe denk geleceksiniz.

Harf işlemleri

Küçük harfe çevirmek için toLowerCase() ve büyük harfe çevirmek için toUpperCase() metodları kullanılabilir.

alert( 'Arayüz'.toUpperCase() ); // ARAYÜZ
alert( 'Arayüz'.toLowerCase() ); // arayüz

veya, sadece baş harfini alıp küçük harf olmasını istiyorsanız istiyorsanız:

alert( 'Arayüz'[0].toLowerCase() ); // 'a'

Karakter dizisi içinde başka bir karakter arama

Bunun için birçok yol bulunmaktadır.

str.indexOf

İlk metod str.indexOf(aranacak_karakterler, pozisyon)

Aranmak istenen karakter dizisinde str aranacak_karakterler'i arar. Pozisyon ile istenen pozisyondan aramaya başlar, eğer bu karakter dizisini bulursa bulduğu pozisyonu, bulamaz ise -1 döndürür.

Örneğin:

let str = "N`aber Canım - Tavşan";

alert( str.indexOf("N'aber") ); // 0, çünkü N`aber başlangıçta
alert( str.indexOf("n'aber") ); // -1, bulunamadı, arama büyük/küçük harf duyarlıdır.

alert( str.indexOf("Tavşan") ); // 15, "Tavşan" 15. pozisyonda bulunmaktadır.

İsteğe bağlı olan ikinci parametre aramaya nereden başlanacağının belirtilmesine yarar.

Örneğin "an"'ın ilk bulunduğu pozisyon 8'dir. Bir sonraki denk gelişi ise 19. pozisyonda olur.

let str = "N`aber Canım - Tavşan";

alert( str.indexOf('an', 9) ) // 19

Eğer sizin istediğiniz tüm tekrarlar ise, indexOf'u döngü içerisinde kullanabilirsiniz. Her yeni çağrı bir önceki pozisyonu tutar:

let str = 'Bir berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş';

let hedef = 'bir';

let poz = 0;
while (true) {
  let bulunanPoz = str.indexOf(hedef, poz);
  if (bulunanPoz == -1) break;

  alert( `Bulunan poz: ${bulunanPoz}` );
  poz = bulunanPoz + 1; // bir sonraki pozisyondan aramaya devam et.
}

Aynı algoritma aşağıdaki şekilde daha kısa bir biçimde yazılabilir:

let str = 'Bir berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş';
let hedef = "bir";


let poz = -1;
while ((poz = str.indexOf(hedef, poz + 1)) != -1) {
  alert( poz );
}
str.lastIndexOf(poz)

Buna benzer başka bir metod daha bulunmaktadır. str.lastIndexOf(pos) bu metod karakter dizisinin sonundan başına doğru arama yapar

Bulduklarını da yine tersten yazar.

indexOf'tan daha kullanışsızdır. if koşulu olarak aşağıdaki gibi kullanılamaz.

let str = "Bin berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş";

if (str.lastIndexOf("Bin")) {
    alert("Buldum!"); // çalışmaz!
}

Yukarıdaki alert'ün çalışmamasının nedeni str.lastIndexOf("Bin")'in 0 döndürmesidir. ( Bu başlangıçta değeri bulmasına rağmen) pozisyon 0 döndüğünden if bunu false olarak algılar.

Bundan dolayı -1'i aşağıdaki gibi kontrol etmek gerekmektedir.

let str = "Bin berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş";

if (str.indexOf("Bin") != -1) {
    alert("Buldum"); // Şimdi oldu!
}
Bitwise NOT cambazlığı

Burada kullanılan [bitwise NOT] cambazlığıdır. (https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Operators/Bitwise_Operators#Bitwise_NOT) ~ operatörü. Sayıyı 32-bit tamsayıya çevirir.(Eğer ondalık bölümü varsa bunu siler. Tüm bitlerin binary(ikili) gösterimlerini tersine çevirir.

32-bit tam sayılar için ~n tam olarak -(n+1)(IEEE-754 formatına göre) demektir.

Örneğin:

alert( ~2 ); // -3,  -(2+1) demektir.
alert( ~1 ); // -2,  -(1+1) demektir.
alert( ~0 ); // -1,  -(0+1) demektir.
alert( ~-1 ); // 0,  -(-1+1) demektir.

Gördüğünüz üzere, ~n, sadece n == -1 olduğu durumda 0 demektir.

Bundan dolayı if( ~str.indexOf("...") ) anca indexOf -1 değilse true olur. Diğer bir deyişle arandan değer bulunmuş demektir.

Daha kısa bir indexOf kullanımı da mevcuttur:

let str = "Bin berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş";

if (~str.indexOf("Bin")) {
  alert( 'Buldum!' ); // Çalıştı
}

Genelde çok açık olmayan dil özellikleri üzerinde cambazlık yapılması önerilmez. Fakat özellikle bu kod parçacığı eski kodların içinde çokça geçmektedir. Bundan dolayı en azından anlamalısınız.

Hatırlatma: if (~str.indexOf(...)) “eğer bulunursa” diye okunur…

includes, startsWith, endsWith

Modern özelliklerin içerisinde str.includes(substr, pos) true/false döndüren bir metod mulunmaktadır.

Eğer sadece aradığınız karakterlerin var olup olmadığını kontrol etmek istiyorsanız ve pozisyonu sizin için önemli değilse bu metod kullanılabilir:

alert( "Bin berber bir berbere gel birader beraber bir berber dükkanı açalım demiş".includes("Bin") ); // true

alert( "Merhaba".includes("Güle Güle") ); // false

str.includes un isteğe bağlı ikinci argümanı başlanacak pozisyonu belirtmenizi sağlar:

alert( "birader".includes("ir") ); // true
alert( "birader".includes("ir", 3) ); // false, 3. pozisyondan sonra `ir` bulunmamaktadır.

Aynı şekilde str.startsWith ve str.endsWith metodları söyledikleri gibi, aranan karakter dizilerinin başlangıç ve bitişlerine bakarlar.

alert( "birader".startsWith("bir") ); // true, "birader" "bir" ile başlar.
alert( "birader".endsWith("er") );   // true, "birader" "er" ile biter.

Alt karakter dizisi alma

Alt karakter dizisi alma JavaScript’te 3 metod ile yapılır: substring, substr ve slice

str.slice(basla [, bitir])

Karakter dizisinin başla ile başlayan bitir(dahil değil) ile bitirilen aralıktaki karakterleri alır.

Örneğin:

let str = "stringify";
alert( str.slice(0,5) ); // 'strin',  0 ile 5 arasındaki alt karakter dizisi (5 dahil değil)
alert( str.slice(0,1) ); // 's', 0 ile 1, fakat 1 dahil değil, yani sadece 0'ıncı karakter.

Eğer ikinci bir argüman yoksa, slice karakter dizisinin sonuna kadar alır:

let str = "stringify";
alert( str.slice(2) ); // ringify, ikinci pozisyondan sonuna kadar.

basla/bitir için negatif değerler kullanmakta mümkündür. Bu pozisyonun karakter bitiminden itibaren çalıştığı anlamına gelir.

let str = "stringify";

// sağdan 4. pozisyondan başla ve yine sağdan 1. pozisyona kadar al.
alert( str.slice(-4, -1) ); // gif
str.substring(basla [, bitir])

başla ile bitir arasındaki karakterleri çevirir.

Örneğin:

let str = "stringify";

// alt karakter dizisi için aynıdır.
alert( str.substring(2, 6) ); // "ring"
alert( str.substring(6, 2) ); // "ring"

// ...fakat slice için farklıdır:
alert( str.slice(2, 6) ); // "ring" (aynı)
alert( str.slice(6, 2) ); // "" (boş karakter)

slice'a göre farklı olarak negatif sayılar 0 olarak hesaba katılır.

str.substr(başlangıç [, length])

Verilen uzunluğa bağlı olarak başlangıç'tan uzunluk kadar karakter alır.

Diğer metoda göre bu uzunluğu belirtmemizi sağlar. Diğerleri pozisyonu belirtmemizi sağlıyordu.

let str = "stringify";
alert( str.substr(2, 4) ); // ring, 2. pozisyondan 4 karakter al.

İlk karakter negatif olabilir. Sondan sayarak:

let str = "stringify";
alert( str.substr(-4, 2) ); // gi, 4. pozisyondan 2 karakter al.

Karışıklığı önlemek adına metodların üzerinden geçersek:

method selects… negatives
slice(başlangıç, bitiş) başlangıç'dan bitiş'e kadar negatif sayılar kullanılabilir.
substring(başlangıç, bitiş) başlangıç'dan bitiş'e kadar negatif sayılar 0 demektir
substr(başlangıç, uzunluk) başlangıç'dan uzunluk kadar karakter negatif başlangıç kullanılabilir
Hangisi Seçilmeli?

Aslında tamamı iş görür. Daha resmi düzeyde bakılırsa: substr JavaScript özellik tanımlarında bulunmamaktadır. Fakat Annex B’ye göre sadece tarayıcı tabanlı özellikler içerisinde bulunmaktadır. Bu da tarihi nedenlerden dolayıdır. Bundan dolayı tarayıcı üzerine yazmıyorsanız. Yazdığınız yere bağlı olarak bu kod hata verebilir. Fakat pratikte her yerde çalıştığı görülebilir.

Yazar genelde slice kullanmaktadır.

Karakterlerin karşılaştırılması

Karşılaştırmalar bölümünden hatırlanacağı üzere, karakterler birbirileri ile karakter karakter karşılaştırılırlar. Bu karşılaştırma alfabetik sıraya göre yapılmaktadır.

Buna rağmen bazı gariplikler de mevcuttur.

  1. Küçük harf karakterler her zaman büyük harflerden büyüktürler.

    alert( 'a' > 'Z' ); // true
  2. Bölgesel karakterler bu sıralamaya girmezler. Yani karşılaştırılamazlar.

    alert( 'Österreich' > 'Zealand' ); // true

    Eğer ülke isimlerini karşılaştırmak istiyorsanız bu garip sonuçlara neden olabilir. Örneğin Zealand normalde Österreich'ten sonra gelmesi beklenirken önce gelir.

Ne olduğunu anlamak için JavaScript karakter dizilerini nasıl tanımlıyor buna bakmak lazım.

Tük karakter dizileri UTF-16 ile kodlanmıştır. Buna göre: Tüm karakterler sayısal olarak kodlanır. Bu koda göre karakteri geri döndürecek özel metodlar mevcuttur.

str.codePointAt(pos)

Verilen pozisyondaki karakterin kodunu döndürür:

// Büyük küçük harflerde farklı kodlar döndürülür.
alert( "z".codePointAt(0) ); // 122
alert( "Z".codePointAt(0) ); // 90
String.fromCodePoint(code)

Sayısal değere göre karakter dönderir.

alert( String.fromCodePoint(90) ); // Z

Ayrıca \u ile birlikte kodun hexa decimal değerini kullanarak unicode karakter eklemeniz de mümkündür:

// 90 hexa decimal sistemde 5a ya denk gelmektedir.
alert( '\u005a' ); // Z

65..220 arasında sayısal değeri olan ( latin alfabesi ve bunun yanında sayılar vs. ) karakterleri ekrana basalım:

let str = '';

for (let i = 65; i <= 220; i++) {
  str += String.fromCodePoint(i);
}
alert( str );
// ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~€‚ƒ„
// ¡¢£¤¥¦§¨©ª«¬­®¯°±²³´µ¶·¸¹º»¼½¾¿ÀÁÂÃÄÅÆÇÈÉÊËÌÍÎÏÐÑÒÓÔÕÖ×ØÙÚÛÜ

Gördüğünüz gibi önce büyük harfler, sonrasında bir kaç özel harf ve küçük harfler şeklinde yazılmaktadır.

a > Z olduğu yukarıda açıkça görülmektedir.

Karakterler sayısal kodları ile karşılaştırılmaktadır. Kod büyüdükçe karakter de büyür denebilir. a için yazılan kod (97) Z(90) kodundan büyüktür.

  • Tük küçük harfler büyük harflerden sonra gelir. Bundan dolayı küçük harflerin en küçüğü bile büyük harflerin tamamından büyüktür.
  • Ö gibi karakterler alfabaden tamamen farklı düşünmelidir. Bu karakterlerin kodları küçük harflerden büyüktür.

Doğru Karşılaştırma

Karakter karşılaştırmasını “doğru” olarak yapmak göründüğünden daha zordur. Çünkü alfabe dilden dile farklılık göstermektedir. Aynı görünüşlü harfler farklı alfabelerde farklı yerlerde yer alırlar.

Tarayıcı hangi dil ile karşılaştıracağını bilmeli.

Neyseki tüm modern tarayıcılar(IE10- ek kütüphanelere gerek duymaktadır Intl.JS ) uluslararası dil standardına sahiptir ECMA 402.

Bu özel bir metod ile farklı dillerde karakterlerin birbirleri ile karşılaştırılabilmesini sağlar. Kuralları şu şekildedir:

str.localeCompare(str2) in çağırılması:

  • Eğer dil kurallarına göre str str2 den büyükse 1 döndürür.
  • Eğer str str2 den küçükse -1 döndürür.
  • Eğer birbirleri ile eşit ise 0 döndürür.

Örneğin:

alert( 'Österreich'.localeCompare('Zealand') ); // -1

Aslında bu metodun dökümantasyon’da belirtilen iki tane argümanı vardır. Bu argümanlar ile hangi dili kullanmak istediğinizi veya "a" ile "á"'nın aynı şekilde davranılmasını isteyip istemediğinizi belirtebilirsiniz.

Unicod ve Internaller.

İleri derecede bilgiler

Bu bölümde karakter dizilerinin daha derin özelliklerine değinilecektir. Bu bilgiler emoji, hiyeroglif veya matematiksel ifadelerde yardımcı olur.

Eğer bu konuda bir ihtiyacınız yoksa bu bölümü atlayabilirsiniz.

Vekil Çiftler

Çoğu sembol 2-byte kod ile tanımlanır. Çoğu avrupa dili, sayılar ve çoğu hiyeroglifler iki byte ile tanımlanabilir.

Fakat iki byte 65536 sembolü tanımlayabilir ve tüm semboller için bu yeterli değildir. Bundan dolayı nadir semboller bir çift 2-byte’lık karakter ile tanımlanır. Buna vekil çiftler veya “surrogate pair” adı verilir.

Böyle sembollerin uzunluğu 2'dir:

alert( '𝒳'.length ); // 2, MATHEMATICAL SCRIPT CAPITAL X
alert( '😂'.length ); // 2, FACE WITH TEARS OF JOY
alert( '𩷶'.length ); // 2, a rare chinese hieroglyph

Bu vekil çiftler JavaScript yaratıldığında meydanda yoktu, bundan dolayı dil tarafından doğru olarak işlenemez.

Tek bir karakter olmasına rağmen length(uzunluk) 2 göstermektedir.

String.fromCodePoint ve str.codePointAt az bilinen ve bu ikili karakterlerle uğraşan iki metoddur. Dile entegreleri yakın zamanda gerçekleşti. Bundan önce sadece String.fromCharCode ve str.charCodeAt bulunmaktadır. Bu metodlar aslında fromCodePoint/codePointAt ile aynıdır fakat ikili karakterler ile çalışmamaktadırlar.

Örneğin sembolün alınması biraz karmaşıktır, çünkü bu çiftler iki karakterden oluşmaktadırlar.

alert( '𝒳'[0] ); // garip semboller...
alert( '𝒳'[1] ); // ...her biri ikilinin parçaları

Dikkat ederseniz çifli karakterler tek başlarına birşey ifade etmezler. Yani yukarıdaki örnekler aslında hiç bir işe yaramaz.

Teknik olarak, bu çiftler kodlarına bakılarak ayırt edilebilir: Eğer bir karakter 0xd800..0xdbff aralığında ise bu çiftin ilk karakteri demektir. İkinci karakter ise 0xd800..0xdbff aralığında olmalıdır. Bu aralıklar özel olarak çiftler için ayrılmıştır.

Yukarıdaki duruma göre:

// charCodeAt çiftlere uygun değildir, bundan dolayı sadece kodlar verilir.

alert( '𝒳'.charCodeAt(0).toString(16) ); // d835, 0xd800 ile 0xdbff arasında
alert( '𝒳'.charCodeAt(1).toString(16) ); // dcb3, 0xdc00 ile 0xdfff arasında

Sıralı erişim ( Iterable ) bölümünde bu çifler ile ilgili daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Muhtemelen bunun ile ilgili kütüphaneler de vardır, fakat burada önerecek kadar meşur olan yok henüz.

Aksan işaretleri ve normalleştirme

Çoğu dilde temel karakterlerin altına veya üstünü sembol eklenerk oluşturulmuş yeni karakterler mevcuttur.

Örneğin a, àáâäãåā şeklinde karakterlere sahiptir. Bu birleşik karakterler UTF-16 tablosunda kendine has kodlara sahiptir. Hepsi değil tabi fakat çoğu birleşik karakter bu tabloda yer alır.

Elle bu karakterleri birleştirmek için, UTF-16 bazı unicode karakter kullanmamıza olanak verir. Böylece temel karakterin üzerine bir veya daha fazla “işaret” eklenerek yeni bir karakter “üretilebilir”

Örneğin, S harfinin üstüne “nokta” eklemek isterseniz \u0307 kullanabilirsiniz. Bunu kullandığınızda Ṡ elde etmiş olursunuz.

alert( 'S\u0307' ); // Ṡ

Eğer bu karakterin üstüne veya altına farklı işaretler eklemek istiyorsanız gerekli karakterleri istediğiniz gibi ekleyebilirsiniz.

Örneğin, eğer “aşağı nokta” kodunu ( \u0323) eklerseniz, “S’in altına ve üstüne nokta” demiş olursunuz ve şu şekilde bir karakter elde edersiniz: Ṩ

Örneğin:

alert( 'S\u0307\u0323' ); // Ṩ

Böylece çok farklı karakterler elde etmek mümkündür, fakat bu bir probleme neden olmaktadır: iki karakter görünüşte birbiri ile aynı olabilir, fakat iki farklı unicode’a sahip olabilir.

Örneğin:

alert( 'S\u0307\u0323' ); // Ṩ, S + üst nokta + alt nokta
alert( 'S\u0323\u0307' ); // Ṩ, S + alt nokta + üst nokta

alert( 'S\u0307\u0323' == 'S\u0323\u0307' ); // false

Bunu çözebilmek için “unicode normalleştirme” algoritmaları mevcuttur. Bu karakterleri tek bir “noram” forma çevirir.

str.normalize() şeklinde uygulaması yapılmaktadır.

alert( "S\u0307\u0323".normalize() == "S\u0323\u0307".normalize() ); // true

Bizim durumumuzda normalize() fonksiyonu aslında 3 karakteri tek bir karakter haline getirir: \u1e68 ( alt ve üst nokta ile S harfi)

alert( "S\u0307\u0323".normalize().length ); // 1

alert( "S\u0307\u0323".normalize() == "\u1e68" ); // true

Gerçekte bu durumla çok nadir karşılaşılır. Bu karakter bile Ṩ oldukça “yaygın” olduğundan, UTF-16 standart tablosu içerisinde yer almaktadır.

Eğer normalizasyon kurallarını ve tiplerini daha derinlemesine öğrenmek istiyorsanız Unicode Normalization Forms adresinden inceleyebilirsiniz. Pratikte yukarıda verilen bilgiler yeterli olacaktır.

Özet

  • 3 tip tırnak bulunmaktadır. “`” işareti ile birkaç satırdan oluşan karakter dizisi yazmak mümkündür
  • JavaScript’te karakterler UTF-16 ile kodlanmıştır.
  • \n gibi özel karakterler veya \u.. ile unicode kullanılabilir.
  • Karakteri almak için: [] kullanılır.
  • Alt karakter kümesi almak için slice veya substring kullanılır.
  • Küçük/büyük harf değişimi için: toLowerCase/toUpperCase.
  • Alt karakter dizisi aramak için : indexOf veya includes/startsWith/endsWith kullanılabilir.
  • Karakterleri dile göre karşılaştırmak için localceCompare kullanılabilir. Diğer türlü karakterler kodlarına göre karşılaştırılırlar.

Bunun yanında karakter dizileri için daha başka yardımcı metodlar bulunmaktadır:

  • str.trim() – başlangıç ve bitişteki boşlukları siler.
  • str.repeat(n)str'yi istendiği kadar tekrar eder…
  • … Daha fazlası için manual adresine bakabilirsiniz.

Karakter dizileri bunun yanında arama/değiştirme veya regular expression için metodlar barındırmaktadır. Fakat bu konular ayrı bölümleri hak etmektedir. Bu konulara ilerleyen bölümlerde dönülecektir.

Görevler

önem: 5

ucFirst(str) adında bir fonksiyon yazın bu fonksiyon verilen str değişkeninin ilk karakterini büyük harf yapıp dönsün, örneğin:

ucFirst("ahmet") == "Ahmet";

Testler ile korunaklı olan aç.

İlk karakteri “değiştiremeyiz” çünkü JavaScript’te karakter dizileri değiştirilemez.

Fakat var olan ile yeni bir karakter dizisi yapmak ve ilk karakteri büyük başlamak mümkündür:

let yeniDizi = str[0].toUpperCase() + str.slice(1);

Burada küçük bir problem var. Eğer str boş ise, str[0] undefined olur ve hata döner.

Bunun iki türlü çözümü bulunmaktadır.

  1. str.charAt(0), kullanarak ilk satırdaki karakteri kontrol etmek.
  2. Boş karakterler için kontrol yazmak

İkinci türü ise:

function ucFirst(str) {
  if (!str) return str;

  return str[0].toUpperCase() + str.slice(1);
}

alert( ucFirst("ahmet") ); // Ahmet

Çözümü testler korunaklı alanda olacak şekilde aç.

önem: 5

checkSpam(str) adında bir fonksiyon yazın ve bu eğer str ‘viagra’ veya ‘XXX’ gibi değerler alırsa true diğer hallerda false döndermesi lazım.

Fonksiyon büyük küçük harf duyarsız olması gerekmektedir:

checkSpam('buy ViAgRA now') == true
checkSpam('free xxxxx') == true
checkSpam("innocent rabbit") == false

Testler ile korunaklı olan aç.

Büyük küçük harf duyarsız yapabilmek için önce tüm harfleri küçük harfe çevirebilir ve sonra arayabilirsiniz:

function checkSpam(str) {
  let lowerStr = str.toLowerCase();

  return lowerStr.includes('viagra') || lowerStr.includes('xxx');
}

alert( checkSpam('buy ViAgRA now') );
alert( checkSpam('free xxxxx') );
alert( checkSpam("innocent rabbit") );

Çözümü testler korunaklı alanda olacak şekilde aç.

önem: 5

truncate(str, maxlength) fonksiyonu str'nin uzunluğunu kontrol eder. Eğer maxlength'den uzunsa str nin sonunu "..." ile bitirir ve uzunluğunu maxlength'e kadar getirir.

Fonksiyonun sonucunda eğer gerekliyse metin kesilmelidir.

Örneğin:

truncate("Size bu konuda söylemek istediğim şey:", 20) = "Size bu konuda sö..."

truncate("Merhaba!", 20) = "Merhaba!"

Testler ile korunaklı olan aç.

Maksimum uzunluk maxlength olacağından dolayı ... için de yer ayırmakta fayda var.

Note that there is actually a single unicode character for an ellipsis. That’s not three dots.

function truncate(str, maxlength) {
  return (str.length > maxlength) ?
    str.slice(0, maxlength - 3) + '...' : str;
}

Çözümü testler korunaklı alanda olacak şekilde aç.

önem: 4

Formda "$120" ücret bulunmaktadır. Önce dolar işareti ardından sayı gelmektedir.

Öyle bir fonksiyon yazın ki extractCurrencyValue(str) bu fonksiyon sadece sayısal değeri döndersin.

Örnek:

alert( extractCurrencyValue('$120') === 120 ); // true

Testler ile korunaklı olan aç.

Eğitim haritası

Yorumlar

yorum yapmadan önce lütfen okuyun...
  • Eğer geliştirme ile alakalı bir öneriniz var ise yorum yerine github konusu gönderiniz.
  • Eğer makalede bir yeri anlamadıysanız lütfen belirtiniz.
  • Koda birkaç satır eklemek için <code> kullanınız, birkaç satır eklemek için ise <pre> kullanın. Eğer 10 satırdan fazla kod ekleyecekseniz plnkr kullanabilirsiniz)