Tanım olarak objeler, karakter dizisi veya sembol tipinde olmalıdır. Sayı veya boolean olamaz.

Şimdiye kadar sadece karakter dizisi işlendi. Bundan sonra semboller nasıl kullanılır ve ne gibi artısı var bunların üzerinden geçilecektir.

Semboller

“Symbol” değeri eşsizdir. Symbol() yazılara yeni bir değer yaratılabilir.

// id yeni bir semboldür
let id = Symbol();

Ayrıca sembollere tanım açıklama ( sembol ismi ) verilebilir. Bu genelde hata ayıklarken kullanılır:

// id açıklaması "id" olan bir semboldür.
let id = Symbol("id");

Sembollerin eşsiz oldukları garantidir. Eğer aynı açıklamaya ( sembol ismi ) ait iki sembol olsa bile değerleri farklıdır. Bu açıklama sadece etikettir. Hiç birşeyi etkilemez.

Örneğin aşağıdaki iki sembol aynı açıklamalara aittir – eşit değillerdir:

let id1 = Symbol("id");
let id2 = Symbol("id");

alert(id1 == id2); // false

Eğer Ruby veya diğer diller ile çalışıyorsanız “symbols” farklı özelliklere sahip olabilir. JavaScript sembolleri tamamen farklıdır.

Semboller doğrudan karakter dizisine çevrilmezler

Çoğu değer karakter dizisine çevrilmeyi destekler. Örnepşn, alert neredeyse tüm değerler için çalışır. Symbol ise farklıdır. Doğrudan karakter disizine çevrilemez.

Örneğin, Aşağıdaki alert hata verecektir.

let id = Symbol("id");
alert(id); // Tip Hatası: Sembol karakter dizisine çevirilemez.

Eğer sembol’ün değerini göstermek istiyorsanız bu durumda .toString() metodunu çağırmanız gerekir:

let id = Symbol("id");
alert(id.toString()); // Symbol(id), Şimdi çalışır

Sembol ve karakter dizisi birbirinden mantıken farklı olduklarından dolayı bu şekilde birbirlerine çevrilirken sorun olmasın diye kontrollü bir şekilde çevrilmesi istenmektedir.

“Gizli” Özellikler

Semboller objelere “gizli” özellikler eklenmesinin yolunu açar, bunlar vasıtasıyla kodun başka bir bölgesindeki değişiklik var olan objenin üzerine yazamaz.

Örneğin, kullanici objesi için “id” özelliği şu şekilde tanımlanabilir:

let kullanici = { isim: "İhsan" };
let id = Symbol("id");

kullanici[id] = "ID değeri";
alert( kullanici[id] ); //Sembolü bu şekilde anahtar olarak kullanarak kullanici objesine erişilebilir. we can access the data using the symbol as the key

Peki Symbol("id")'nin karakter dizisi "id"'ye olan üstünlüğü nedir?

Bunu anlamak için örneği biraz daha genişletmek gerekirse;

Başka bir kodun kullanici içerisinde id özelliği eklemek istediğini farzedin. Bu belki başka bir JavaScript kütüphanesi olabilir. Doğal olarak sizin yaptığınız değişiklikten hiç haberi yoktur.

O kod parçası kendi id'sini Symbol("id") şeklinde yaratabilir:

// ...
let id = Symbol("id");

kullanici[id] = "Id değeri";

Artık birbiri ile hiç bir ayrılık olmayacaktır, hatta aynı isme sahip olsalar bile.

Şimdi bu "id"'nin karakter dizisi olduğunu varsayın, eğer başkası aynı isim ile id objeye veri eklemeye çalışırsa bu durumda ayrılık olacaktır.

let kullanici = { isim: "Mahzun" };

// `id` özelliğine veri eklendi
user.id = "ID Değeri";

// Ardından kodun başka bir yerinde `id` başka bir amaçla kullanılırsa

user.id = "Başka id değeri"
// boom! üstüne yazıldı! Aslında daha öncekinin üzerine yazılmak istenmemişti, ama oldu!

Obje Tanımında Semboller

Eğer obje tanımlanırken sembol doğrudan yazılmak istenirse, köşeli parantez gerekmektedir.

Aşağıdaki Gibi:

let id = Symbol("id");

let kullanici = {
  isim: "Mahsun",
  [id]: 123 // dikkat ederseniz id:123 değil
};

Böyle yazılmasının nedeni, id değişkeninin ismi değil değerinin istenmesidir, bu değer karakter dizisi değildir.

Semboller for…in’de pas geçilir.

Obje içindeki semboller obje döngüsü içinde pas geçilir.

Örneğin:

let id = Symbol("id");
let kullanici = {
  isim: "John",
  yas: 30,
  [id]: 123
};

for (let key in user) alert(key); // isim, yas (sembol yok)

// Sembole doğrudan aşağıdaki gibi erişilebilir.
alert( "Doğrudan: " + kullanici[id] );

Bu da “gizleme” konseptine dahildir. Diğer bir kütüphane veya kod parçası yanlışlıkla bizim gizlediğimiz bir özelliğin üzerine yazmasın diye.

Buna karşın Object.assign hem karakter değerlerini hem de sembolleri kopyalar:

let id = Symbol("id");
let kullanici = {
  [id]: 123
};

let klon = Object.assign({}, kullanici);

alert( klon[id] ); // 123

Burada problem yoktur. Dizaynında. Amaç yeni bir obje yaratıp istenilen objenin tüm alanlarının bu yeni objeye kopyalanmasından ibarettir. Buna elbette id alanı da dahildir.

Diğer tipler karakter dizisine çevrilir

Obje içinde anahtarlar sadece karakter dizisi veya sembol olabilirler. Diğer tipler doğrudan karakter dizisine çevrililer.

Örneğin 0 değeri obje içerisinde anahtar olarak "0" karakter olan sıfıra dönüşmektedir.

let obj = {
  0: "test" // bu aynı "0": "test"
};

// `alert`'de aynı şekilde verilen özelliği karaktere çevirip kullanır.
alert( obj["0"] ); // test
alert( obj[0] ); // test (aynı özellik)

Global Semboller

Görüldüğü üzere semboller her zaman, isimleri aynı olsa bile, birbirinden farklıdır. Bazen durumlarda aynı isimdeki sembolün aynı anlama gelmesi istenebilir.

Örneğin, uygulamnın bir yerinde "id" isminde bir sembol oluşturdunuz, başka bir yerinde ise aynı bu objeye erişmek istiyorsunuz.

Bunu yapabilmek için global sembol kaydı kullanılabilir. Sembolleri bunun içinde yaratılabilir ve sonra kullanılabilir. Bu aynı isme sahip sembollerin aynı değeri döndereceğini garantiler.

Bu kayıt bölümünden sembolleri okumak için Symbol.for(anahtar) kullanılır.

Bu gkıbak kayıt bölümünü kontrol eder. Eğer bir sembol anahtarolarak tanımalnmışsa bunu döndürür. Eğer böyle bir anahtar yok ise Symbol(anahtar) metodu çalışır ve bu yeni anahtar global sembol kaydı bölümüne kaydedilir.

Örneğin:

// Global kayıt bölümünden oku
let id = Symbol.for("id"); // Eğer bu sembol varsa getir yoksa kaydet!

// tekrar oku
let idAgain = Symbol.for("id");

// eskisi ile yenisi aynı mı?
alert( id === idAgain ); // true

Kayıt bölümündeki Sembollere global semboller denir. Eğer uygulamanın tamamnıda sembol bullanmak isterseniz bu bölüme kayıt edilmelidir.

Ruby Gibi

Bazı programlama dillerinde , Ruby gibi, her bir isim için bir sembol bulunmaktadır. JavaScript’te ise gördüğünüz gibi bu global semboller için geçerlidir.

Symbol.keyFor

Global semboller için Symbol.for(anahtar) sembolü ismiyle çağırır, bunun tam tersi de mümkündür: Symbol.keyFor(sym), global sembol ile sembolün ismini dönderir.

Örneğin:

let sym = Symbol.for("isim");
let sym2 = Symbol.for("id");

// sembolden ismi al
alert( Symbol.keyFor(sym) ); // isim
alert( Symbol.keyFor(sym2) ); // id

Symbol.keyFor sembol kayıt bölümünde bulunan sembolleri aramak için kullanılır. Bu da global olmayanlarda arama yapılamaz demektir. Eğer sembol global olarak tanımlanamaz ise undefined döndürür.

Örneğin:

alert( Symbol.keyFor(Symbol.for("isim")) ); // isim, global sembol

alert( Symbol.keyFor(Symbol("isim2")) ); // tanımsız, bu argüman sembol kayıtlarında bulunamadı.

System sembolleri

JavaScript içinde tanımlı bir çok “sistem” sembolü bulunmaktadır. Bunları farklı yönlerden objeler içinde kullanmak mümkündür.

Bu semboller Bilinen semboller tablosundan kontrol edilebilir:

  • Symbol.hasInstance
  • Symbol.isConcatSpreadable
  • Symbol.iterator
  • Symbol.toPrimitive
  • …vs.

Örneğin Symbol.toPrimitive ilkel tiplere çevirirken objelerin nasıl davranması gerektiğini tanımlar. Bunlara yakında değinilecektir.

Diğer sembollere de kullanıldığı yerlerde değinildiğinde siz de kullanımına alışacaksınız.

Özet

Symbol benzersiz tanımlayıcıdır.

Symbol() çağırılarak yaratılır. Bunun yanında isteğe bağlı olarak tanım argümanı kullanılabilir.

Semboller her zaman farklı değerler alır. Aynı ismi kullansanız bile farklı değerler alır. Eğer aynı değerlerin alınması isteniyorsa, Symbol.for(key)'e kayıt edilmelidir. Eğer daha önce yaratılmamış ise burada tanım argümanı ile kaydedilir. Global kayıt için Symbol.for her zaman aynı değeri dönderir.

Sembollerin iki kullanım yeri vardır:

  1. “Gizli” obje özellikleri

    Eğer objeye yeni bir özellik eklenmek istenirse ve bu özelliklik başka kütüphaneler veya kodlar tarafından daha önce tanımlanmış ise, yeni bir sembol oluşturup bunu anahtar olarak kullanabilirsiniz. Sembol özelliği for..in içerisinde görünmez. Doğrudan da erişilemez, çünkü başka bir kod sizin yazdığınız sembole ulaşamaz. Bundan dolayı sizin istediğiniz aksiyonu değiştiremez

    Öyleyse obje içine “fizlice” özellik eklenebilir ve başkasının da bu özelliği görmesi engellenmiş olur. Sembol özellikler ile bu amaca erişilebilir.

  2. JavaScript birçok sistem sembolüne sahiptir. Bunlara Symbol.* altından erişilebilir. Varolan davranışlar üzerinde değişiklik yapmak için kullanılır. Örneğin iterables içinde Symbol.iterator kullanılmıştır, veya objeden ilkel tiplere çevrilirken Symbol.toPrimitive kullanılabilir. object-to-primitive conversion

Teknik olarak semboller %100 gizli değillerdir. Object.getOwnPropertySymbols(obj) ile tüm semboller alınabilir. Ayrıca tüm sembolik anahtarları çevirmek için Reflect.ownKeys(obj) fonksiyonu kullanılabilir. Gördüğünüz gibi aslında tam da gizli sayılmaz. Fakat yine de çoğu kütüphane bunları ortak bir anlaşma varmışçasına kullanmaktadır.

Eğitim haritası

Yorumlar

yorum yapmadan önce lütfen okuyun...
  • Eğer geliştirme ile alakalı bir öneriniz var ise yorum yerine github konusu gönderiniz.
  • Eğer makalede bir yeri anlamadıysanız lütfen belirtiniz.
  • Koda birkaç satır eklemek için <code> kullanınız, birkaç satır eklemek için ise <pre> kullanın. Eğer 10 satırdan fazla kod ekleyecekseniz plnkr kullanabilirsiniz)