Bu materyal This madde henüz sadece: English, 日本語, 한국어, Русский, 简体中文 dillerinde mevcuttur. Lütfen bize bu bölümün çevirisini Türkçe çevirmek için yardım ediniz.

Tımarlama ve kısmi fonksiyonlar

Şimdiye kadar fonksiyon bağlar iken sadece this hakkında konuşmuştuk. Bunu bir adım ileri götürme vakti geldi.

Aslında sadece this değil argümanları da bağlamak mümkün. Çok nadir yapılan bir teknik fakat bilmekte fayda var.

bind'ın yazımı:

let bound = func.bind(context, arg1, arg2, ...);

Bu kaynağı this olarak bağlamaya ve ardından argümanları tanımlaya olanak verir.

Örneğin çarpma fonksiyonu mul(a,b):

function mul(a, b) {
  return a * b;
}

Bunun iki katını almak için double fonksiyonunu şu şekilde bağlayarak yaratabiliriz:

let double = mul.bind(null, 2);

alert( double(3) ); // = mul(2, 3) = 6
alert( double(4) ); // = mul(2, 4) = 8
alert( double(5) ); // = mul(2, 5) = 10

mul.bind(null,2) ile double fonksiyonu yaratılır. Bu fonksiyon mul'a kaynağı null yaparak fakat ilk argüman 2 olacak şekilde iletilir. Bundan sonraki argümanlar da “olduğu gibi” iletilir.

Bu olaya kısmi fonksiyon uygulaması denir – var olan fonksiyonun parametrelerini değiştirerek yeni bir fonksiyon yaratma olayı.

Dikkat ederseniz aslında biz burada this'i hiç kullanmıyoruz. Fakat bind'ın buna ihtiyacı var bundan dolayı null gibi bir değer koymak zorundayız.

Üç ile çarpma olayını ( triple ) ise şu şekilde yazabiliriz

let triple = mul.bind(null, 3);

alert( triple(3) ); // = mul(3, 3) = 9
alert( triple(4) ); // = mul(3, 4) = 12
alert( triple(5) ); // = mul(3, 5) = 15

Neden kısmi fonksiyon kullanıyoruz?

Burada amaç var olan fonksiyon üzerinden okunabilir bağımsız bir fonksiyon yaratmaktır ( double, triple) Böylece bunu kullanabilir ve her defasında ilk argümanı yazmak zorunda kalmayız çünkü bind ile bu sabitlenmiş olur.

Diğer bir durumda kısmı uygulamalar jenerik fonksiyon yaratmada oldukça yararlıdır, ayrıca daha genel fonksiyondan özele doğru inmeye yarar. Kullanışlılık böylece artar.

Örneğin, send(from, to, text) adında bir fonksiyonumuz olsun. user objesinin içerisinde bunun bir farklı versiyonu olan ve o anki kullanıcıyı gönderen sendTo(to,text) kullanmak isteyelim.

İçerik olmadan kısmı fonksiyon kullanımı

Diyelim ki bazı argümanları düzeltmek istiyorsunuz fakat this ile bağlamak istemiyorsunuz?

Bildiğiniz gibi bind buna izin vermez. Doğrudan kaynağı atlayıp argümanları yazamazsınız.

Neyseki sadece argümanları bağlayabilen bir kısmi fonksiyon çok kolay bir şekilde yazılabilir.

Şu şekilde:

function partial(func, ...argsBound) {
  return function(...args) { // (*)
    return func.call(this, ...argsBound, ...args);
  }
}

// kullanımı:
let user = {
  firstName: "John",
  say(time, phrase) {
    alert(`[${time}] ${this.firstName}: ${phrase}!`);
  }
};

// herhangi bir şey söyleyen kısmi bir metod ile ilk argümanı düzeltebilirsiniz.
user.sayNow = partial(user.say, new Date().getHours() + ':' + new Date().getMinutes());

user.sayNow("Hello"); // kaynak bulunmamakta
// Aşağıdaki gibi:
// [10:00] Hello, John!

partial(func[, arg1, arg2...]) saklayıcıyı çağırıyor ve (*) fonksiyonu func'ı aşağıdaki bilgiler ile çağırıyor.

  • this burada ( user.sayNow , user'ı çağırır)
  • Sonra ...argsBoundkısmi fonksiyondan gelen değer ("10:00")
  • Sonra ...args – saklayıcıya gönderilen argüman ("Hello")

Yayma operatörü ile oldukça kolay değil mi?

Bu olayın hazır halini _.partial lodash kütüphanesinde bulabilirsiniz.

Tımarlamak

Bazen programcılar kısmı fonksiyonlar ile tımarlama olayını karıştırmaktadırlar. Tımarlama fonksiyonlar ile yapılabilecek ilginç bir tekniktir. Burada bahsetmekte fayda var.

Tımarlama f(a, b, c) olarak çağırılan bir fonksiyonu f(a)(b)(c) şeklinde çağırılabilmesini sağlayan bir tekniktir.

Binary fonksiyonunu tımarlamala işlemi aşağıdaki gibi yapılır. Bu fonksiyon f(a, b)'yı f(a)(b) şekline getirir:

function curry(func) {
  return function(a) {
    return function(b) {
      return func(a, b);
    };
  };
}

// kullanımı
function sum(a, b) {
  return a + b;
}

let carriedSum = curry(sum);

alert( carriedSum(1)(2) ); // 3

Gördüğünüz gibi aslında birçok saklayıcının ard arda uygulanmasından meydana gelmektedir.

  • curry(func)'ın sonucu function(a)'nın saklanmasıdır.
  • sum(1) gibi bir çağrı yapıldığında arüman sözcük ortamına kaydedilir, ve yeni bir saklayıcı function(b) döndürürlür.
  • Sonrasında sum(1)(2) en sonunda function(b)'i 2 değeri ile çağırır, çağrıyı argümanların hepsi ile sum fonksiyonuna iletir.

Tımarlamanın daha gelişmiş bir versiyonu _.curry lodash kütüpyanesinde uygulanmıştır. Bu fonksiyonlar tüm argümanlar sağlandığında bir fonksiyonun normal olarak çalışmasını sağlayan saklayıcı fonksiyonu döndürür. Eğer tüm argümanlar sağlanmaz ise kısmı fonksiyon döndürür.

function curry(f) {
  return function(..args) {
    // if args.length == f.length (f'in sahip olduğu kadar argüman var ise),
    //   çağrıyı f'e ilet.
    // diğer türlü args'ı ilk argüman olarak sabitleyen kısmı fonksiyon döndürülür.
  };
}

Tımarlama? Neden yapılmalı?

Tımarlayarak hem fonksiyon normal olarak çağırılabilir hem de kısmi olarak alınabilir. Yararını anlayabilmek için gerçekten de iyi bir örneğe gerek var.

Örneğin, bir loglama fonksiyonu olsun log(data, importance, message) gelen veriye göre çıktıyı formatlayabilsin. Projelerde böyle fonksiyonlar bunun yanında bir çok özelliğe sahip olabilir. Örneğin bunları ağ üzerinden iletmek veya filtrelemek gibi.

function log(date, importance, message) {
  alert(`[${date.getHours()}:${date.getMinutes()}] [${importance}] ${message}`);
}

Hadi tımarlayalım!

log = _.curry(log);

Bu log işleminden sonra hala normal olarak çalışır:

log(new Date(), "DEBUG", "some debug");

… Bunun yanında tımarlı şekilde çağırılabilir:

log(new Date())("DEBUG")("some debug"); // log(a)(b)(c)

Bu günün loglarını daha kolay bir şekilde alabileceğimiz bir fonksiyon yazalım:

// todayLog bu günün değeri sabit olacak şekilde oluşturulmuş bir kısmi fonksiyondur
let todayLog = log(new Date());

// kullanımı
todayLog("INFO", "message"); // [HH:mm] INFO message

Şimdi ise bu günün Debug değerlerini alabileceğimiz diğer bir fonksiyon yapalım:

let todayDebug = todayLog("DEBUG");

todayDebug("message"); // [HH:mm] DEBUG message

Sonuç olarak:

  1. Tımarladıktan sonra log fonksiyonundan birşey kaybetmedik. Hala aynı şekilde çağırabiliriz.
  2. Kısmi fonksiyonlar ile işimize yarar birçok yeni fonksiyon geliştirebiliriz.

İleri Tımarlama Uygulamaları

Bu konuyu daha “derinlemesine” incelemek istiyorsanız aşağıda daha önceki yazdığımız kodun gelişmiş vesiyonunu bulabilirsiniz.

function curry(func) {

  return function curried(...args) {
    if (args.length >= func.length) {
      return func.apply(this, args);
    } else {
      return function(...args2) {
        return curried.apply(this, args.concat(args2));
      }
    }
  };

}

function sum(a, b, c) {
  return a + b + c;
}

let curriedSum = curry(sum);

// normal şekilde çağırılabilir.
alert( curriedSum(1, 2, 3) ); // 6

// önce curried(1) ile kısmı fonksiyon alınır sonra diğer iki argüman ile çağırılır.
alert( curriedSum(1)(2,3) ); // 6

// tamamı tımarlanmış hali.
alert( curriedSum(1)(2)(3) ); // 6

Yeni yazdığımız tımar fonksiyonu karmaşık görünebilir, fakat aslında anlaması oldukça kolay.

curr(func)'ın sonucu curried'ın saklayıcısıdır ve aşağıdaki gibi görünür:

// func dönüştürülecek fonksiyondur.
function curried(...args) {
  if (args.length >= func.length) { // (1)
    return func.apply(this, args);
  } else {
    return function pass(...args2) { // (2)
      return curried.apply(this, args.concat(args2));
    }
  }
};

İki farklı şekilde çalışabilir:

  1. Anlık çağrı: Eğer args sayısı orjinal fonksiyon tanımıyla aynıysa ( func.length ) veya uzunsa, sadece çağrıyı ilet.
  2. Kısmi al: Diğer türlü, func henüz çağırılmamış olur. Bunun yerine pass döner. Bu tekrar bir önceki argümanları yeni fonksiyona iletirek tımarlama yapar. Yeni bir çağrıda yeniden (yeteri kadar argüman yoksa ) kısmı fonksiyon alır veya ( argüman tam ise ) sonucu alır

sum(a, b, c) şeklinde üç argümanlı bir çağrı durumunda nasıl çalışacağına bakalım:

curried(1)(2)(3) çağrısı için:

  1. İlk curried(1) çağrısı 1'i kendi sözcük çevresinde hatırlar ve pass adında bir saklayıcı döner.

  2. pass saklayıcısı (2) ile çağırılır: bir önceki argüman ( 1)'i alır ve (2) ile birleştirir. Böylece çağrı curred(1,2) şeklini alır.

    Argüman sayısı hala 3’den az olduğundan curry yine pass döndürür.

  3. pass bu defa (3) ile tekrar çağırılır, bir sonraki çağrıda pass(3) bir önceki argümanları (1,2) alır ve bunlara 3 ekler. Böylece çağrı curried(1, 2, 3) şeklini alır. En sonunda 3 tane değişken oldu ve artık bu değerler orjinal fonksiyona gönderilir.

Eğer hala açık değil ise çağrıları bir kağıt üzerinde veya kafanızda sıralı şekilde takip edin.

Sadece belirli uzunluktaki fonksiyonlar

Tımarlama için fonksiyonların belirli bir sayıda argümanı olması gerekir.

Tımarlamanın biraz ötesi

Tanım olarak tımarlama sum(a, b, c) yi sum(a)(b)(c) şekline sokmalıdır.

Fakat tımarlamanın çoğu uygulaması daha önce anlatıldığı gibi ileri seviyedir: Fonksiyonların birkaç farklı argüman çeşidi ile çağırılabilir olması.

Özet

  • Var olan bir fonksiyonun argümanlarını düzeltirsek, sonuçtaki fonksiyon kısmi fonksiyon olur. bind kullanarak kısmi bölüm alınabilir, fakat farklı yolları da vardır.

    Kısmi fonksiyonlar aynı argümanın defalarca tekrarlanması istenmediğinde kullanışlı olur. Örneğin send(from, to) diye bir fonksiyonumuz olsun ve bizim yapacağımız işte from'un her zaman aynı olduğunu varsayarsak bunun için fonksiyonun kısmi bölümünü alıp bunun ile devam edebiliriz.

  • Tımarlama f(a, b, c)'yi çağırılabilir f(a)(b)(c) şekline getirmektir. Javascript versiyonu hem fonksiyonu normal şekilde çağırılabilir tutarken hep de argüman sayısı yeterli olmadığında kısmi olarak geri dönderir.

    Tımarlama kolay bir şekilde kısmileştirmek istediğimizde harikadır. Loglama örneğinde gördüğünüz gibi: log(date, importance, message) gibi bir global fonksiyon tek bir argüman ile log(date) veya iki argüman ile `log(date, importance) çağırıldığında kısmilerini döner.

Görevler

önem: 5

Bir önceki Soru `this`'i kaybediyor.’dan biraz daha karmaşık bir göreviniz var.

user objesi değiştirildi. Şimdi loginOk/loginFail fonksiyonlarının yerine tek bir fonksiyon user.login(true/false) var.

Aşağıdaki askPassword'a ne iletilirse bu user.login(true)'u ok veya user.login(fail)'i fail olarak çağırır?

function askPassword(ok, fail) {
  let password = prompt("Password?", '');
  if (password == "rockstar") ok();
  else fail();
}

let user = {
  name: 'John',

  login(result) {
    alert( this.name + (result ? ' logged in' : ' failed to log in') );
  }
};

askPassword(?, ?); // ?

Sadece işaretlenmiş bölümde gerçekleştiriniz.

  1. Bir saklayıcı fonksiyon ile, daha net olmak gerekirse ok fonksiyonu ile:

    askPassword(() => user.login(true), () => user.login(false));

    Böylece user dış değişkenlerden alınır ve normal bir biçimde çalıştırılır.

  2. Veya user.login'den bir kısmi fonksiyon üreterek; Bu fonksiyon kaynak olarak user kullanır ve doğru ilk argümana sahiptir.

    askPassword(user.login.bind(user, true), user.login.bind(user, false));
Eğitim haritası

Yorumlar

yorum yapmadan önce lütfen okuyun...
  • Eğer geliştirme ile alakalı bir öneriniz var ise yorum yerine github konusu gönderiniz.
  • Eğer makalede bir yeri anlamadıysanız lütfen belirtiniz.
  • Koda birkaç satır eklemek için <code> kullanınız, birkaç satır eklemek için ise <pre> kullanın. Eğer 10 satırdan fazla kod ekleyecekseniz plnkr kullanabilirsiniz)